Zekât Hesaplama – Mal Varlığına Göre Zekât Miktarı Hesaplama

Zekât hesaplama aracı; sahip olunan altın, gümüş, para, ticari mal ve diğer zekâta tabi varlıkların toplam değerine göre verilmesi gereken yaklaşık zekât miktarını hesaplamak için hazırlanmıştır.

Zekât, İslam'ın beş temel esasından biridir. Maddi imkânı belirli bir seviyeye ulaşan (nisap miktarı) ve üzerinden bir kamerî yıl geçen mal varlıklarından belirli bir oranda verilmesi gereken mali bir ibadettir.

Bu hesaplama aracı genel bilgilendirme amacı taşır. Zekât konusunda kişinin mal varlığının niteliğine göre güvenilir bir din âlimine danışması tavsiye edilir.

Zekât Nedir?

Zekât; dinen zenginlik ölçüsü kabul edilen miktarda mala sahip olan Müslümanların, Allah'ın emri olarak mallarının belirli bir kısmını ihtiyaç sahiplerine vermesidir.

Kelime anlamı olarak:

• Temizlenme
• Bereketlenme
• Artma

anlamlarına gelir.

Zekât, toplumda yardımlaşmayı ve sosyal dayanışmayı güçlendiren önemli bir ibadettir.

Zekât Oranı Kaçtır?

Ehl-i sünnet fıkhında yaygın uygulamaya göre zekât oranı:

%2,5

yani:

1 / 40

olarak hesaplanır.

Zekât Hesaplama Formülü

Temel hesaplama:

Zekât = Zekâta Tabi Mal × 2,5 / 100

veya:

Zekât = Toplam Mal ÷ 40

şeklindedir.

Zekâta Tabi Mallar

Genel olarak zekâta tabi kabul edilen mallar:

• Nakit para
• Birikimler
• Altın
• Gümüş
• Ticari mallar
• Alacaklar (bazı şartlarla)
• Yatırım amaçlı değerler olabilir.

Nisap Miktarı Nedir?

Nisap, kişinin zekâtla yükümlü olması için sahip olması gereken asgari mal miktarıdır.

Geleneksel olarak:

• Altında yaklaşık 80,18 gram
• Gümüşte yaklaşık 595 gram

ölçüleri esas alınmıştır.

Günümüzde birçok âlim, kişinin ekonomik durumuna göre altın nisabının esas alınmasını tercih etmektedir.

Borçlar Zekât Hesabını Etkiler mi?

Kişinin vadesi gelmiş veya yakın zamanda ödemesi gereken borçları bazı fıkıh görüşlerine göre zekât hesabında dikkate alınabilir.

Borçların zekâta etkisi konusunda:

• Hanefi mezhebinde borcun dikkate alınması daha geniş değerlendirilir.
• Diğer mezheplerde farklı yaklaşımlar bulunabilir.

Bu nedenle büyük borçlarda kişisel durumun değerlendirilmesi gerekir.

Altının Zekâtı Nasıl Hesaplanır?

Altın zekâtında:

1. Altının toplam gramı belirlenir.
2. Güncel piyasa değeri hesaplanır.
3. Toplam değerin %2,5'i zekât olarak ayrılır.

Örnek:

200 gram altın:

200 × güncel gram altın fiyatı

üzerinden hesaplanır.

Ticaret Mallarının Zekâtı

Ticaret amacıyla elde bulunan malların zekâtı genellikle:

• Güncel piyasa değeri
• Elde bulunan nakit
• Tahsil edilmesi beklenen alacaklar

üzerinden hesaplanır.

Üretim için kullanılan araçlar ve kişisel kullanım eşyaları genel olarak zekâta tabi değildir.

Kimlere Zekât Verilebilir?

Kur'an-ı Kerim'de zekât verilecek kimseler belirtilmiştir.

Bunlar:

• Fakirler
• Miskinler
• Zekât işleriyle görevli olanlar
• Kalpleri İslam'a ısındırılacak kimseler
• Özgürlüğüne kavuşacak köleler
• Borçlular
• Allah yolunda olanlar
• Yolda kalmış kimseler

olarak açıklanmıştır.

Kimlere Zekât Verilmez?

Genel fıkıh anlayışına göre:

• Anne
• Baba
• Büyük anne ve büyük baba
• Çocuklar
• Torunlar

gibi bakmakla yükümlü olunan yakınlara zekât verilmez.

Eşler arasındaki zekât konusu ise mezheplere göre farklı değerlendirilmiştir.

Mezheplere Göre Bazı Farklılıklar

Hanefi Mezhebi:

• Zekât oranı genel olarak %2,5'tir.
• Nisap konusunda altın ve gümüş ölçüleri dikkate alınır.
• Borçların zekât hesabına etkisi daha geniş değerlendirilir.

Şafii Mezhebi:

• Nisap ve zekât şartlarında farklı ayrıntılar bulunabilir.
• Malın üzerinden geçen süre ve sahiplik şartları önemlidir.

Maliki ve Hanbeli Mezhepleri:

• Zekât malları ve şartları konusunda kendilerine ait fıkhi değerlendirmeleri vardır.

Sık Sorulan Sorular

Zekât yüzde kaçtır?

Yaygın uygulamaya göre zekât oranı %2,5 yani kırkta birdir.

Maaştan zekât verilir mi?

Maaşın kendisi değil, biriktirilen ve zekât şartlarını taşıyan mal varlığı zekâta konu olur.

Altının zekâtı nasıl hesaplanır?

Altının güncel değeri hesaplanır ve toplam değerin %2,5'i zekât olarak verilir.

Zekât her yıl mı verilir?

Zekâta tabi mal nisap miktarına ulaştığında ve üzerinden bir kamerî yıl geçtiğinde zekât gerekir.

Zekât sadece Ramazan ayında mı verilir?

Hayır. Zekât zamanı geldiğinde herhangi bir zamanda verilebilir. Ramazan ayında verilmesi yaygın bir uygulamadır.